1. Căn cứ pháp lý
Tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 257 Bộ luật Hình sự 2015, cụ thể:
Điều 257. Tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy
1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người khác để buộc họ phải sử dụng trái phép chất ma túy trái với ý muốn của họ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Vì động cơ đê hèn hoặc vì tư lợi;
d) Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi;
đ) Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
e) Đối với 02 người trở lên;
g) Đối với người đang cai nghiện;
h) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
i) Gây bệnh nguy hiểm cho người khác;
k) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:
a) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên hoặc gây chết người;
b) Gây bệnh nguy hiểm cho 02 người trở lên;
c) Đối với người dưới 13 tuổi.
4. Phạm tội trong trường hợp làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Như vậy, đối với tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy thì mức phạt tù cao nhất lên đến 20 năm hoặc tù chung thân.
2. Cấu thành tội phạm của tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy
BLHS 2015 tách tội cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy tại Điều 200 BLHS 1999 thành 02 tội danh độc lập.
“Cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy” là hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực hoặc các thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người khác để buộc họ phải sử dụng trái phép chất ma túy trái với ý muốn của họ.
Về một số tình tiết định khung hình phạt quy định tại Điều 257 BLHS:
– “Vì động cơ đê hèn” quy định tại điểm c Khoản 2 Điều 257 BLHS là vì động cơ trả thù hoặc vì các động cơ tư lợi, thấp hèn khác.
– “Gây bệnh nguy hiểm cho người khác” quy định tại điểm i Khoản 2 Điều 257 BLHS là trường hợp người phạm tội (có thể biết hoặc không biết) đã gây ra cho người bị cưỡng bức, lôi kéo sử dụng trái phép chất ma túy một số bệnh nguy hiểm như HIV/AIDS, viêm gan B, lao…\
Trường hợp người cưỡng bức, lôi kép người khác sử dụng trái phép chất ma túy biết bản thân họ hoặc người khác đã nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người sử dụng chất ma túy thì cùng với việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định tại điểm i Khoản 2 Điều 257 BLHS, người này còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lây truyền HIV cho người khác theo quy định tại Điều 148 BLHS hoặc tội cố ý truyền HIV cho người khác theo quy định tại Điều 149 BLHS.
