1. Đơn vị hành chính cấp xã là gì?
Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, đơn vị hành chính cấp xã là một trong hai cấp chính của hệ thống hành chính Việt Nam, gồm có xã, phường, và đặc khu trực thuộc cấp tỉnh. Cụ thể:
- Xã là đơn vị hành chính ở nông thôn, là cấp cơ sở của chính quyền địa phương, nơi tập trung các hoạt động quản lý hành chính, dân cư, và phát triển kinh tế – xã hội ở khu vực nông thôn.
- Phường là đơn vị hành chính ở đô thị, phục vụ quản lý dân cư, dịch vụ công và các hoạt động đô thị.
- Đặc khu là đơn vị hành chính đặc biệt, thường ở các hải đảo có vị trí chiến lược, được thành lập phù hợp với điều kiện tự nhiên, dân cư, và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đặc khu có thể áp dụng các cơ chế chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển.
Từ ngày 01/7/2025, hệ thống hành chính Việt Nam chỉ còn hai cấp chính là cấp tỉnh (gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp xã (gồm xã, phường, đặc khu). Các đơn vị hành chính cấp xã đóng vai trò quan trọng trong quản lý địa phương, phục vụ cộng đồng dân cư và phát triển kinh tế – xã hội tại khu vực nông thôn, đô thị, và các đặc khu.
2. Chính quyền địa phương theo Hiến pháp 2013
Theo quy định tại Điều 110 Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung), các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành hai cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do luật định.
Việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến Nhân dân địa phương và theo trình tự, thủ tục do Quốc hội quy định.
Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập.
