1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm là một trong những cơ sở để yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm là một trong những cơ sở để yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, Điều 592 của Bộ luật này quy định về thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, bao gồm các khoản bồi thường mà cá nhân hoặc tổ chức có quyền yêu cầu khi danh dự, nhân phẩm, uy tín của họ bị xâm phạm.
Các yếu tố để yêu cầu bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
- Có thiệt hại thực tế: Người yêu cầu cần chứng minh rằng họ đã chịu thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín do hành vi xâm phạm gây ra. Điều này có thể bao gồm việc bị xúc phạm, bị bôi nhọ, hoặc bị lan truyền thông tin sai lệch.
- Có hành vi xâm phạm: Cần phải có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người yêu cầu, có thể là hành vi cố ý hoặc vô ý của người khác, chẳng hạn như phát ngôn sai sự thật, viết bài báo không chính xác, hoặc hành vi xúc phạm khác.
- Mối quan hệ nhân quả: Phải chứng minh được mối quan hệ nhân quả giữa hành vi xâm phạm và thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín xảy ra. Điều này có nghĩa là thiệt hại phải là hậu quả trực tiếp của hành vi xâm phạm.
- Người gây thiệt hại có lỗi: Trong trường hợp yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, người yêu cầu cũng cần chứng minh rằng người gây thiệt hại có lỗi trong việc thực hiện hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín.
Nếu các yếu tố trên được chứng minh đầy đủ, người yêu cầu có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại từ người gây thiệt hại.
Xem thêm: Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
2. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm gồm những gì?
Theo quy định tại Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 và hướng dẫn tại Điều 9 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
2.1. Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại
Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại bao gồm:
– Chi phí cần thiết cho việc thu hồi, xóa bỏ vật phẩm, ấn phẩm, dữ liệu có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người bị thiệt hại;
– Chi phí cho việc thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm;
– Tiền tàu, xe đi lại, thuê nhà trọ (nếu có) theo giá trung bình ở địa phương nơi người bị thiệt hại chi trả để yêu cầu cơ quan chức năng xác minh sự việc, cải chính trên các phương tiện thông tin đại chúng;
– Chi phí tổ chức xin lỗi, cải chính công khai tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người bị thiệt hại và các chi phí thực tế, cần thiết khác để hạn chế, khắc phục thiệt hại (nếu có).
2.2. Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút
– Trước khi danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, người bị xâm phạm có thu nhập thực tế nhưng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm mà người bị xâm phạm phải thực hiện những công việc để hạn chế, khắc phục thiệt hại nên khoản thu nhập thực tế của họ bị mất hoặc bị giảm sút, thì họ được bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút đó;
– Việc xác định thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị xâm phạm:
+ Trường hợp người bị thiệt hại có thu nhập ổn định từ tiền lương, tiền công thì được xác định theo mức tiền lương, tiền công của người bị thiệt hại trong khoảng thời gian tiền lương, tiền công bị mất hoặc bị giảm sút;
+ Trường hợp người bị thiệt hại có thu nhập không ổn định từ tiền lương, tiền công được xác định căn cứ vào mức tiền lương, tiền công trung bình của 03 tháng liền kề trước thời điểm thiệt hại xảy ra. Trường hợp không xác định được 03 tháng lương liền kề trước thời điểm thiệt hại xảy ra thì căn cứ vào thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương trong khoảng thời gian thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút. Nếu không xác định được thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương thì thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút được bồi thường là 01 ngày lương tối thiểu vùng tại nơi người bị thiệt hại cư trú cho 01 ngày bị thiệt hại.
2.3. Thiệt hại khác do luật quy định
Ngoài các khoản thiệt hại nêu trên, còn có thể có những thiệt hại khác mà pháp luật quy định, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Lưu ý: Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại Mục 2 và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định
